{{Message}}
Op dit moment draait het in het leven van Esther Lamme om het zoeken naar balans. Tijdens haar revalidatie startte de speurtocht naar dingen die ze wél kon doen, ingegeven door alle beperkingen die ziekte haar heeft opgelegd. Op deze manier plaatst zij ook de broodnodige vrolijkheid tegenover het verdriet. “Je kon mij afgelopen zomer regelmatig in een jurkje achter mijn met tijgerprint gepimpte rollator tegenkomen”, glimlacht Esther. “Niemand vindt revalideren leuk, maar door doelen te stellen kun je jezelf vooruit helpen.”


Esther Lamme

De bucket list

Op 16 december viert ze haar 31e verjaardag, 8 maanden na de laatste bestraling. Dit vormde het sluitstuk in de behandeling van lymfeklierkanker. Momenteel is zij ‘schoon’ en voorzichtig op weg naar zoveel mogelijk nieuwe zelfstandigheid. Al is er nog een lange weg te gaan.Haar stoma kreeg ze al eerder. Voorafgegaan door een lange periode van buikpijn, in eerste instantie onbegrepen – dus zonder diagnose. Een periode die ze, 33 operaties later, dankzij de aanleg van een ileostoma op een positieve manier heeft kunnen afsluiten. Mede dankzij een adequate aanpak door de Proctos Kliniek in Bilthoven. Een reeks fistels, abcessen en de behandelingen daarvan hadden inmiddels een ravage rondom haar endeldarm aangericht, met chronische pijnklachten in de bekkenbodem tot gevolg. “Ik kon jaren niet zitten”, vertelt Esther.

Nieuwe start

Het is bewonderenswaardig hoe zij zich door de opeenstapeling van klachten in het verleden heeft heengeslagen. Een periode waarin zij ook wel eens aan opgeven dacht, maar veel steun vond in haar omgeving. Uiteindelijk vond zij steeds nieuwe kracht om door te gaan. Esther: “De behandeltrajecten duurden lang. Gelukkig begint mijn ‘chemobrein’ weer beter te werken, nu ben ik niet zo vergeetachtig meer. De zorg die ik krijg bestaat uit een huishoudelijke hulp, vrijwillige thuiszorg, buren en familie. Het contact met de gemeente en de zorginstelling over professionele hulp verloopt moeizaam. Dit verplicht me zelf dingen te doen die niet goed voor me zijn, zodat de revalidatie moeizaam verloopt. Ik wil mijn zelfstandigheid snel weer zoveel mogelijk terugkrijgen. Al betekent dit voor mij weer helemaal opnieuw beginnen. Dit is mijn lijf nu. En daar moet ik het mee doen. Sinds ik een ileostoma heb, zijn mijn darmproblemen min of meer onder controle. Ik mag van geluk spreken dat het nu goed werkt.”

Vitaminerijk eten

Goede voeding vormt een belangrijk onderdeel van het herstel. Haar bakkersopleiding en twee koksdiploma's verraden de nodige kennis van en passie voor voedsel, iets wat Esther tijdens het revalideren goed van pas komt. Ze weet precies wat ze wel en niet kan eten. “Het moet eiwit- en energierijk zijn”, geeft zij aan. “Maar ik moet erg oppassen met aardappels, omdat die vaak tot verstopping leiden en dan krijg ik ook lekkage. Hetzelfde geldt voor sliertige groenten zoals taugé, asperges en ook champignons. Maïs en bepaalde bonen kunnen ook tot problemen leiden vanwege de velletjes die eraan zitten. Maar als ik rustig eet, goed kauw en er veel bij drink dan gaat het vaak goed. Ik kan daar redelijk mijn balans in vinden.” Wat juist heel goed gaat zijn smoothies. “Daar doe ik van alles in, zoals spinazie, een handje rood fruit, een banaantje en soms ook een avocado. Het verschil is duidelijk als er voldoende vitamines in zitten: ik heb dan veel meer energie.” 
Ook is Esther niet terughoudend met het proberen van nieuwe dingen. “Ik probeer gerust iets uit. Als je er in eerste instantie een klein beetje van eet merk je al gauw of je ermee in de problemen kan komen, zonder dat het gelijk uit de hand loopt. En het is dan misschien geen aanrader om pinda’s te eten met mijn ileostoma, maar pindakaas kan wel. Ik kan iedereen aanraden om jezelf niet te laten weerhouden door angst. Er zijn genoeg dingen die je wel prima kunt eten.”

Momenten vastleggen

Iedereen die revalideert kent goede en slechte dagen. ‘Dipjes’ horen daarbij, zeker wanneer je wordt geconfronteerd met het feit dat je bepaalde zaken niet meer kunt doen die je in het verleden wel kon doen. “Een zekere mate van koppigheid helpt me daar doorheen”, aldus Esther. Iets wat haar ook heeft geholpen – zowel tijdens de behandelingen als daarna – is het vastleggen van momenten middels fotografie. Zij kwam in contact met een fotografe die haar beroep aanwendt om zieke mensen in hun kracht te zetten. “Foto’s geven me houvast om verder te komen. Zij geven een duidelijk beeld: ‘daar was ik toen, en hier ben ik nu’. Dat is heel fijn.” Zij wilde deze foto’s niet alleen voor zichzelf maken, maar ook om anderen te helpen. “Wellicht kan ik lotgenoten motiveren om niet op te geven en net als ik door te blijven vechten. Er zijn veel mensen die aan onbegrepen buikklachten lijden. Zelf heb ik ook met regelmaat te horen gekregen dat de pijn ‘tussen mijn oren’ zat. Heel frustrerend. Dit verhaal steekt hen misschien een hart onder de riem.”

Verlanglijst

Zoals bovenstaand initiatief een positieve uitwerking kan hebben op het herstel, past ook het maken van toekomstplannen in dat rijtje. Sinds Esther in 2015 met haar ‘bucket list’ begon – een verlanglijst met wensen die zij graag nog eens zou vervullen – heeft ze er al een aantal af kunnen strepen. Meedoen aan de Nieuwjaarsduik was daar misschien wel de meest ingrijpende van. Ze herinnert het zich nog levendig: “Daar stond ik dan met mijn twee stoma’s te rillen in de kou. Er was een fotograaf aanwezig die mij vroeg of hij een foto mocht nemen voor de krant. Ik twijfelde maar liet hem toch zijn gang gaan. Dat was een hele grote overwinning. Later bleek dat ik daar onbewust toch veel mensen mee heb geïnspireerd.” De lijst bevat echter niet alleen maar extreme zaken. Veelal juist heel gangbare activiteiten voor de buitenwereld, die voor Esther wel een grote opgave zijn en grote voorbereiding vergen. Op aanvraag somt zij er enkele op: “De eerste keer daten. Mijn zieke neef bezoeken. Een concert bijwonen. 
Ik heb ook zelfstandig met de taxi en mijn rollator mijn ouders bezocht. Dat was een mijlpaal. In de afgelopen jaren heb ik ook erg veel steun gehad van lotgenoten in online forums. Met een paar van hen heb ik zo’n bijzondere band gekregen dat ik ze ook graag een keer ‘live’ zou willen zien.” Dat betekent voor Esther goed bedenken, proberen en uiteindelijk ervaren wat wel en niet gaat. Steeds meer wordt zij zich bewust van de mogelijkheden die haar resteren. Met de ondersteuning van medische hulpmiddelen en door haar lichaam te oefenen via yoga, meditatie, hydrotherapie en een speciaal gefabriceerde zitbal om actief en dynamisch te kunnen zitten. “Ik vind het nog steeds lastig om aan te voelen wat ik wel en niet kan. Maar ik wil in de komende tijd zoveel mogelijk van mijn bucket list proberen af te strepen”, besluit ze stellig. En gezien de veerkracht die ze in de afgelopen jaren heeft laten zien, is de redactie van .CC magazine er van overtuigd dat ze daarin zal slagen.

Mediq CombiCare maakt gebruik van cookies.

Om de website van Mediq CombiCare goed te laten werken en u de beste online ervaring te bieden, gebruiken we analytische en functionele cookies.